In 1906 gaat Beekman het warenhuis van Simon Arzt binnen. Nee dat is niet in Rotterdam, Beekman ligt met zijn schip in de haven van Port Said. Tijdens het passagieren komen ze daar langs – blijkbaar kan dat haast niet anders – en besluiten eens binnen te kijken.

‘Veel vertier in Port Said was er niet. De arabische wijk trok hen niet, de Europese wijk gaf af en toe een vleugje van thuis, al bleef het onmiskenbaar een oosterse locatie. In de Rue du Commerce gingen ze de winkel van Simon Arzt binnen, het fameuze warenhuis waar reizigers op weg naar India, Australië of Afrika alles wat ze nodig hadden konden vinden.’

Port Said dankt zijn opkomst aan het Suezkanaal, de 193 km. lange waterweg tussen de Middellandse Zee en de Rode Zee, die onder Ferdinand de Lesseps is gerealiseerd. Het eerste ontwerp van de doorgraving is overigens gemaakt door de Egyptische ingenieur Linant Bey. De Lesseps heeft dit verder gestimuleerd. De heerser van Egypte Mohammed Said Pasja stichtte Port Said in 1859 nadat 5 jaar eerder begonnen was met de eerste plannen.

De Joodse sigarettenfabrikant en handelaar Simon Arzt (1814-1910) was in 1869, het jaar dat het Suezkanaal werd geopend, als Turkse tabaksteler naar Port Said gekomen en specialiseerde zich niet alleen in tabaksproducten, maar ook koloniale goederen. Zo werden kant uit Malta en China, zilver uit Damascus, Egyptisch borduurwerk, en ook reiskleding en Indiase tropenhelmen tegen vaste prijzen aangeboden.

De prijzen waren gericht op het internationale, welgestelde publiek dat zich kwam vergapen aan het Suezkanaal en niet gewend was aan het gemarchandeer dat in de Oriënt gebruikelijk was.

Zijn sigarettenproductie was zo succesvol dat hij in 1907 een andere fabriek in Caïro en in 1913 in Alexandrië volgde. Het warenhuis breidde zich In de loop der jaren uit totdat het uiteindelijk het hele stadsblok omvatte. In 1923 werd besloten om een nieuw, modern warenhuis te bouwen direct aan de haven van Port Said (naast Thomas Cook & Son). De winkel aan het water, een van de grootste warenhuizen van zijn tijd, werd een wereldberoemde attractie. Het had een totale oppervlakte van ongeveer tweeduizend vierkante meter en bestond uit een rechthoekige hal met galerijen over twee verdiepingen. Een groot glazen plafond zorgde voor natuurlijk licht. De buitenkant van het gebouw, een goed voorbeeld van Art Deco-ontwerp, had een straatgevel die veertig meter langs de Sharia Palestina liep. Het werd in zijn tijd geprezen om zijn moderne stijl en glamoureuze ontwerp, een indruk die werd versterkt door het winkelpersoneel dat witte pakken en rode tarbooshes (fezes) droeg. Het warenhuis huisvestte zelfs een bloemist, kapper, postkantoor, apotheek en fotostudio.

Op een israelische site kwam ik een lezenswaardig onderzoek tegen over Simon Arzt, voor wie er diep wil induiken.